درآمد ۲۰۳ همتی «وبملت» زیر ذره‌بین

به گزارش پایگاه خبری روابط گستر، تا زمان تنظیم این گزارش، عملکرد شهریور و صورت‌های مالی شش‌ماهه بانک ملت منتشر نشده و آخرین اطلاعیه رسمی، گزارش فعالیت پنج‌ماهه منتهی به 31 مرداد 1405 است. ازاین‌رو، ارقام این گزارش تصویری از وضعیت بانک ملت در آستانه تکمیل کارنامه نیمه نخست سال محسوب می‌شود. 

*درآمد بانک ملت از مرز 203 همت گذشت
 بانک ملت در پنج‌ماهه نخست سال 1405 از محل تسهیلات اعطایی، سپرده‌گذاری، اوراق بدهی، سرمایه‌گذاری و کارمزد، در مجموع 202 هزار و 881 میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده است. درآمد بانک در دوره مشابه سال گذشته حدود 108 هزار و 296 میلیارد تومان بود؛ بنابراین درآمدهای پنج‌ماهه «وبملت» بیش از 87 درصد افزایش یافته است. این میزان رشد نشان می‌دهد توسعه عملیات بانکی و افزایش مقیاس فعالیت، اثر خود را به‌صورت جدی در صورت‌های مالی بانک نشان داده است. در مقابل، بانک ملت طی این دوره حدود 122 هزار و 559 میلیارد تومان هزینه مالی، سود سپرده و کارمزد شناسایی کرده است. فاصله میان درآمدهای گزارش‌شده و این هزینه‌ها به حدود 80 هزار و 322 میلیارد تومان می‌رسد، البته این رقم سود خالص بانک نیست؛ زیرا برای محاسبه سود خالص باید هزینه‌های اداری و عمومی، ذخیره مطالبات، مالیات و سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی نیز در نظر گرفته شود. با این حال، فاصله قابل توجه درآمد و هزینه‌های مستقیم بانکی، نشانه‌ای مثبت از قدرت درآمدزایی عملیاتی بانک ملت است. 

*تسهیلات همچنان موتور اصلی درآمدزایی «وبملت» است
 بررسی ترکیب درآمدهای بانک ملت نشان می‌دهد درآمد حاصل از تسهیلات اعطایی در پنج‌ماهه نخست سال به 146 هزار و 215 میلیارد تومان رسیده است. به‌این‌ترتیب، حدود 72 درصد مجموع درآمد بانک از عملیات تسهیلاتی به دست آمده است. درآمد تسهیلات بانک در پنج‌ماهه سال گذشته حدود 89 هزار و 936 میلیارد تومان بود؛ بنابراین این بخش نزدیک به 63 درصد رشد کرده است. از مجموع درآمد تسهیلاتی امسال، حدود 64 هزار و 495 میلیارد تومان به اوراق مرابحه اختصاص داشته است. در واقع، نزدیک به 44 درصد درآمد تسهیلات بانک ملت از این محل تأمین شده که جایگاه مرابحه را در سبد اعتباری و درآمدی بانک برجسته می‌کند. تمرکز بر ابزارهای مرابحه می‌تواند جریان درآمدی منظم‌تری برای بانک ایجاد کند؛ اما کیفیت وثایق، توان بازپرداخت مشتریان و میزان مطالبات غیرجاری این بخش باید در صورت‌های مالی شش‌ماهه مورد توجه قرار گیر. 

*تراز 38 همتی عملیات تسهیلات و سپرده‌ها در برابر درآمد 146.2 همتی تسهیلات
 بانک ملت طی پنج‌ماهه نخست امسال حدود 108.1 همت سود به سپرده‌های سرمایه‌گذاری اختصاص داده است. تفاضل این دو رقم، تراز مثبت 38 هزار و 154 میلیارد تومانی عملیات تسهیلات و سپرده‌ها را نشان می‌دهد. بانک در مردادماه نیز حدود 7 هزار و 58 میلیارد تومان تراز مثبت در این بخش ثبت کرده است. مثبت‌ماندن این شاخص نشان می‌دهد درآمد تسهیلات همچنان توان پوشش هزینه سود سپرده‌های بانک را دارد. با این حال، یک نکته احتیاطی در ارقام کدال مشاهده می‌شود. درآمد تسهیلات در مقایسه با دوره مشابه حدود 63 درصد افزایش یافته، اما هزینه سود سپرده‌ها نزدیک به 79 درصد رشد کرده است. به بیان دیگر، بهای تجهیز منابع با سرعت بیشتری از درآمد تسهیلاتی بالا رفته است. این اختلاف سرعت رشد، مهم‌ترین چالش عملیاتی بانک ملت در ادامه سال خواهد بود. چنانچه هزینه سود سپرده‌ها همچنان سریع‌تر از درآمد تسهیلات رشد کند، بخشی از حاشیه سود عملیاتی بانک تحت فشار قرار خواهد گرفت.

*درآمد کارمزدی؛ نقطه قوت مهم بانک ملت
 یکی از نکات مثبت عملکرد «وبملت»، رشد درآمدهای غیرمشاع و به‌ویژه درآمد کارمزدی است. بانک ملت در پنج‌ماهه نخست سال بیش از 29 هزار میلیارد تومان درآمد کارمزد ثبت کرده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از دو برابر شده است. درآمد کارمزدی برای یک بانک از این جهت اهمیت دارد که برخلاف تسهیلات، الزاماً با قفل‌شدن منابع و پذیرش ریسک اعتباری بلندمدت همراه نیست. افزایش درآمد حاصل از خدمات بانکی، ضمانت‌نامه‌ها، اعتبارات اسنادی، نقل‌وانتقال پول و خدمات الکترونیکی می‌تواند کیفیت و پایداری سود بانک را تقویت کند. رشد بیش از 100 درصدی این بخش نشان می‌دهد بانک ملت در کنار درآمد تسهیلات، در مسیر متنوع‌سازی منابع درآمدی نیز حرکت کرده است.

*سود خالص بانک ملت بیش از چهار برابر شد
 صورت‌های مالی سه‌ماهه بانک ملت نشان می‌دهد این بانک در بهار 1405 حدود 38 هزار و 406 میلیارد تومان سود خالص شناسایی کرده است. سود خالص بانک در بهار سال گذشته حدود 9.4 همت بود؛ بنابراین سود «وبملت» در سه‌ماهه نخست امسال بیش از 308 درصد رشد کرده است. سود هر سهم بانک نیز با سرمایه 338.2 همتی به حدود 114 ریال رسیده است. این جهش سودآوری فقط حاصل افزایش درآمد تسهیلات نبوده است. رشد درآمد کارمزد، افزایش خالص درآمدهای عملیاتی، کاهش هزینه مطالبات نسبت به دوره‌های ذخیره‌گیری سنگین و افزایش درآمد ناشی از تسعیر اقلام ارزی، از مهم‌ترین عوامل رشد سود خالص بانک بوده‌اند. بانک ملت در توضیحات ارائه‌شده به سازمان بورس نیز اعلام کرده که رشد برخی درآمدها و هزینه‌های عملیاتی به افزایش سود تسعیر ارز و استفاده از نرخ‌های اعلامی مرکز مبادله برای تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی مربوط بوده است. این موضوع در کنار آثار مثبت، یک ملاحظه تحلیلی نیز دارد: بخشی از جهش سود بانک به عواملی مانند تسعیر ارز و کاهش هزینه ذخایر وابسته بوده و نمی‌توان بدون بررسی صورت‌های مالی شش‌ماهه، تکرار کامل سود بهار در فصل‌های بعد را قطعی دانست. 

*مانده تسهیلات بانک ملت به 4 هزار و 643 همت رسید
 مانده کل تسهیلات بانک ملت در پایان مرداد 1405 به حدود 4 هزار و 643 همت رسیده است. این رقم در مرداد سال گذشته نزدیک به 2 هزار و 596 همت بود و رشد حدود 79 درصدی را نشان می‌دهد. تسهیلات ارزی با مانده‌ای نزدیک به 2 هزار و 925 همت، حدود 63 درصد پرتفوی تسهیلاتی بانک را تشکیل می‌دهد. سهم بالای تسهیلات ارزی می‌تواند ظرفیت درآمد ارزی بانک را افزایش دهد؛ اما حساسیت ترازنامه به تغییر نرخ تسعیر، وصول مطالبات ارزی و محدودیت‌های بین‌المللی را نیز بیشتر می‌کند. همچنین باید توجه داشت که بخشی از رشد ریالی مانده تسهیلات ارزی می‌تواند ناشی از افزایش نرخ تسعیر باشد. بنابراین رشد 79 درصدی مانده تسهیلات لزوماً به معنای افزایش مشابه در حجم واقعی تسهیلات پرداخت‌شده نیست. پیش‌بینی اولیه از کارنامه شش‌ماهه بانک ملت اگر بانک ملت در شهریورماه عملکردی نزدیک به مرداد ثبت کرده باشد، مجموع درآمدهای شش‌ماهه می‌تواند به محدوده 245 همت و هزینه‌های مستقیم مالی و بانکی به حدود 148 همت برسد. در چنین سناریویی، فاصله درآمد و هزینه‌های مستقیم بانک در پایان نیمه نخست سال به محدوده 96 تا 97 همت خواهد رسید. تراز تسهیلات و سود سپرده‌ها نیز در صورت تکرار عملکرد مرداد می‌تواند از 45 همت عبور کند. این ارقام صرفاً برآورد تحلیلی روابط گستر بر پایه آخرین گزارش کدال است و نباید با عملکرد رسمی شهریور، سود عملیاتی یا سود خالص شش‌ماهه اشتباه گرفته شود. 

*آیا جهش سودآوری بانک ملت پایدار است؟ 
پاسخ این پرسش به سه متغیر اصلی بستگی دارد. نخست اینکه بانک تا چه اندازه می‌تواند رشد هزینه سود سپرده‌ها را کنترل کند. دوم، کیفیت تسهیلات و میزان ذخیره‌ای است که باید برای مطالبات مشکوک‌الوصول شناسایی شود. سومین عامل نیز پایداری درآمدهای کارمزدی و درآمدهای ارزی است. بانک ملت در پنج‌ماهه نخست سال از نظر رشد درآمد، افزایش درآمد کارمزد و حفظ تراز مثبت تسهیلات عملکرد قدرتمندی داشته است. جهش چهاربرابری سود خالص بهار نیز نشان می‌دهد افزایش مقیاس فعالیت به سودآوری واقعی تبدیل شده است. در مقابل، رشد سریع هزینه پول و وابستگی بخشی از سود به تسعیر ارز، دو موضوعی هستند که اجازه نمی‌دهند تنها با مشاهده رشد درآمدها، درباره کل سال نتیجه‌گیری قطعی شود.