جهش ۱۶۷ درصدی حق‌بیمه دی

بر اساس گزارش فعالیت ماهانه منتهی به 31 مرداد 1405، مجموع حق‌بیمه صادره بیمه دی ــ شامل قبولی اتکایی ــ به یک‌هزار و 251 هزار و 593 میلیارد ریال، معادل حدود 125.16 هزار میلیارد تومان یا 125.16 همت رسیده است. این رقم در دوره مشابه سال گذشته حدود 46.90 همت بود؛ بنابراین بیمه دی طی یک سال، بیش از 78.25 همت به حجم حق‌بیمه صادره خود افزوده و رشد 167 درصدی را ثبت کرده است. این رشد از نظر مقیاس عملیاتی کاملاً معنادار است. عبور از 125 همت در تنها پنج ماه نشان می‌دهد بیمه دی موفق شده حجم قراردادهای خود را به‌شدت افزایش دهد. بررسی جزئیات گزارش نشان می‌دهد بخش عمده این رکورد به رشته درمان وابسته است.
رشد حق‌بیمه سریع‌تر از خسارت مجموع خسارت پرداختی بیمه دی در پنج‌ماهه نخست سال 1405 به حدود 27.35 همت رسیده است؛ درحالی‌که این رقم در دوره مشابه سال گذشته حدود 11.43 همت بود. در نتیجه، خسارت پرداختی شرکت تقریباً 139 درصد افزایش یافته است. مقایسه دو نرخ رشد، فعلاً یک علامت مثبت برای «ودی» محسوب می‌شود: حق‌بیمه صادره 167 درصد رشد کرده، اما سرعت افزایش خسارت پرداختی 139 درصد بوده است. حاصل این تفاوت، کاهش نسبت ساده خسارت پرداختی به حق‌بیمه صادره از حدود 24.4 درصد در پنج‌ماهه 1404 به نزدیک 21.9 درصد در پنج‌ماهه امسال است؛ یعنی این شاخص حدود 2.5 واحد درصد بهبود یافته است. همچنین تفاضل حق‌بیمه صادره و خسارت پرداختی در این دوره به حدود 97.81 همت می‌رسد. برخی گزارش‌ها از این وضعیت با عنوان «تراز مثبت 358 درصدی» یاد کرده‌اند؛ اما این عدد به معنای حاشیه سود 358 درصدی نیست. این شاخص صرفاً نشان می‌دهد فاصله حق‌بیمه صادره و خسارت پرداختی، معادل حدود 3.58 برابر خسارت پرداخت‌شده بوده است. چرا 97.8 همت را نمی‌توان سود شرکت دانست؟ در تحلیل شرکت‌های بیمه، حق‌بیمه صادره معادل سود یا حتی الزاماً معادل وجه نقد وصول‌شده نیست. بخشی از حق‌بیمه‌های صادره ممکن است هنوز از بیمه‌گذاران دریافت نشده باشد و بخش دیگری نیز به دوره‌های آتی پوشش بیمه‌ای مربوط شود؛ بنابراین باید در قالب ذخیره حق‌بیمه عایدنشده نگهداری شود. از سوی دیگر، خسارت پرداختی فقط پرونده‌هایی را نشان می‌دهد که تا تاریخ گزارش تسویه شده‌اند. خسارت‌های واقع‌شده اما اعلام‌نشده، پرونده‌های در حال رسیدگی، ذخیره خسارت معوق، سهم بیمه‌گران اتکایی، کارمزد شبکه فروش و هزینه‌های اداری در مقایسه ساده حق‌بیمه و خسارت پرداختی دیده نمی‌شوند. بر همین اساس، نسبت 21.9 درصدی موجود در گزارش ماهانه را باید «نسبت ساده خسارت پرداختی به حق‌بیمه صادره» دانست، نه نسبت خسارت فنی نهایی. برای سنجش سودآوری واقعی باید حق‌بیمه عایدشده، خسارت واقع‌شده، ذخایر فنی، سهم اتکایی، هزینه‌های صدور و درآمد سرمایه‌گذاری هم‌زمان بررسی شود. 

*درمان؛ موتور 117 همتی فروش بیمه دی
 مهم‌ترین نکته ساختاری گزارش بیمه دی، تمرکز حدود 94 درصدی پرتفوی بر رشته درمان است. از مجموع 125.16 همت حق‌بیمه صادره، حدود 117.23 همت به درمان اختصاص دارد. در مقابل، مجموع حق‌بیمه تمام رشته‌های دیگر بیمه دی تنها حدود 7.92 همت بوده است. در بخش خسارت نیز درمان با پرداخت حدود 23.42 همت، نزدیک به 86 درصد کل خسارت‌های پرداختی شرکت را تشکیل می‌دهد. نسبت ساده خسارت پرداختی درمان به حق‌بیمه صادره این رشته تقریباً 20 درصد محاسبه می‌شود؛ درحالی‌که همین نسبت برای مجموع رشته‌های غیر‌درمانی نزدیک به 49.6 درصد است. این اختلاف نشان می‌دهد نسبت خسارت پایین کل شرکت، بیش از هر چیز تحت تأثیر حجم بسیار بالای حق‌بیمه درمان قرار گرفته است. در قراردادهای بزرگ و گروهی درمان، معمولاً حق‌بیمه قرارداد در ابتدای دوره یا در چند مقطع محدود شناسایی می‌شود، اما خسارت‌ها طی ماه‌های بعد به‌تدریج واقع، بررسی و پرداخت می‌شوند. بنابراین نسبت خسارت 20 درصدی درمان در پایان مرداد، لزوماً نسبت نهایی این قراردادها نخواهد بود.
تمرکز 94 درصدی بر درمان برای بیمه دی یک مزیت و در عین حال یک ریسک است. این رشته می‌تواند مقیاس فروش، تعداد بیمه‌شدگان و منابع قابل سرمایه‌گذاری شرکت را افزایش دهد؛ اما سودآوری آن به‌شدت به نرخ‌گذاری قراردادها، تورم خدمات پزشکی، تعرفه مراکز درمانی، کنترل تقلب، سرعت رسیدگی به پرونده‌ها و نحوه وصول حق‌بیمه از بیمه‌گذاران بزرگ وابسته است. 

*افت فروش مرداد؛ پایان جهش یا اثر زمان‌بندی قراردادها؟ 
بیمه دی در مرداد 1405 حدود 5.40 همت حق‌بیمه صادر کرده است؛ رقمی که در مقایسه با حدود 6.99 همت مرداد سال گذشته، نزدیک به 23 درصد کاهش نشان می‌دهد. حق‌بیمه مرداد فقط 4.3 درصد از کل حق‌بیمه پنج‌ماهه شرکت را تشکیل داده است؛ به بیان دیگر، حدود 95.7 درصد تولید پنج‌ماهه تا پایان تیر ثبت شده بود. این افت ماهانه را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه تضعیف قطعی فروش دانست؛ زیرا قراردادهای بزرگ بیمه‌ای، به‌ویژه در رشته درمان، ممکن است در یک یا چند ماه مشخص صادر یا تمدید شوند و نوسان شدیدی در گزارش‌های ماهانه ایجاد کنند. با این ‌حال، کاهش 23 درصدی مرداد علامتی است که باید در گزارش‌های شهریور و ماه‌های بعد دنبال شود. مسئله اصلی این است که آیا رشد 167 درصدی ناشی از توسعه پایدار بازار و قراردادهای قابل تمدید بوده یا بخش بزرگی از آن به شناسایی چند قرارداد بزرگ در ماه‌های ابتدایی سال مربوط می‌شود. 

*چهار معیار تعیین‌کننده در نیمه دوم سال
 نخستین معیار، روند افزایش خسارت‌های درمانی است. با گذشت زمان از شروع قراردادهای بزرگ، طبیعی است که تعداد پرونده‌های خسارت بیشتر شود و نسبت خسارت پرداختی به حق‌بیمه صادره افزایش یابد.
معیار دوم، کیفیت وصول مطالبات است. صدور یک قرارداد بزرگ زمانی به تقویت نقدینگی شرکت منجر می‌شود که حق‌بیمه آن در موعد مقرر وصول شود. رشد هم‌زمان حساب‌های دریافتنی می‌تواند بخشی از مزیت ظاهری افزایش حق‌بیمه را خنثی کند.
معیار سوم، کفایت ذخایر فنی است. فاصله فعلی حق‌بیمه و خسارت پرداختی تنها در صورتی ارزش اقتصادی پایدار خواهد داشت که ذخایر خسارت معوق و حق‌بیمه عایدنشده به اندازه کافی شناسایی شده باشند.
معیار چهارم، حرکت به سمت تنوع‌بخشی است. سهم 94 درصدی درمان، سود و زیان شرکت را به عملکرد یک رشته و چند قرارداد بزرگ وابسته می‌کند. توسعه رشته‌های زندگی، مسئولیت، مهندسی، آتش‌سوزی، بدنه و سایر رشته‌های تخصصی می‌تواند نوسان پرتفوی بیمه دی را کاهش دهد.