ایران، شریک راهبردی اتحادیه اقتصادی اوراسیا در مسیر توسعه تجارت و همگرایی منطقه‌ای

سید محمد اتابک در نشست شورای بین‌دولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا که در شهر چولپون‌آتای جمهوری قرقیزستان برگزار شد، ضمن ابلاغ پیام دکتر محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با اشاره به تحولات اخیر منطقه اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران طی ماه‌های گذشته هدف تجاوز رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا قرار گرفت در این جنگ، رهبر معظم انقلاب اسلامی، به عنوان عالی‌ترین مقام سیاسی و مذهبی جمهوری اسلامی ایران، به همراه اعضای خانواده به شهادت رسیدند. همچنین، تعدادی از مقامات سیاسی و نظامی و هزاران غیرنظامی از جمله 168 دانش‌آموز بی‌گناه مدرسه میناب در اقدامی جنایتکارانه قتل‌عام شدند.

 وی ادامه داد: حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و بمباران زیرساخت‌های شهری و غیرنظامی، آموزشی، درمانی و داروئی از جمله بمباران هدفمند و عامدانه زیرساخت‌های حیاتی حمل و نقلی، انرژی و صنعتی و تخریب آن‌ها نه تنها جنایت جنگی علیه مردم ایران بود، بلکه باعث اختلال در تولید، صادرات و ناامن شدن کریدورهای ترانزیتی و مسیرهای انتقال کالا و انرژی در کل منطقه شده است. این کریدورها به‌عنوان شریان‌های حیاتی منطقه عمل می‌کنند و نقش کلیدی در تسهیل تجارت و توسعه و رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال، کاهش فقر و شکاف طبقاتی و افزایش ثبات سیاسی کشورها ایفا می‌کنند.

وی بیان داشت: شرایطی که جمهوری اسلامی ایران با آن مواجه شد، صرفاً یک تهدید علیه امنیت ملی یک کشور نبود، بلکه چالشی علیه اصول بنیادینی بود که نظام حقوقی بین‌المللی بر پایه آنها استوار است. از این رو، دفاع از این اصول، صرفاً دفاع از جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه دفاع از امنیت دسته جمعی، ثبات منطقه‌ای و اعتبار حقوق بین‌الملل است. با این حال، ملت بزرگ ایران با شجاعت و استقامت بی‌نظیر در مقابل هجوم تجاوزکارانه دشمنان و برخی توطئه‌ها، با سرافرازی از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود دفاع کرده، امروز بزرگوارانه به دنبال پایان جنگ و ناامنی در کل منطقه از طریق دیپلماسی و راه‌حل‌های شرافتمندانه است.

وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران به سازوکارها و چارچوب‌های همکاری چندجانبه منطقه‌ای که توسط کشورهای منطقه و بدون وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای شکل می‌گیرد، باور دارد گفت: همگرایی اقتصادی و همکاری‌های بلندمدت منطقه‌ای کلید رشد پایدار و رفاه مشترک کشورهای منطقه است. وی عنوان کرد: تلاش ما همواره بر این است که عضو و شریکی مؤثر و قابل اتکا در ترتیبات و بلوک‌های منطقه‌ای باشیم. حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در ترتیباتی همچون سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، بریکس، سازمان همکاری‌های اقتصادی هشت کشور در حال توسعه (D-8)، مجمع گفتگوی همکاری آسیا ACD، اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند (آیورا - IORA) و سازمان همکاری شانگهای شاهدی بر این مدعا است. وزیر صمت تاکید کرد: بی‌تردید، در این بین اتحادیه اقتصادی اوراسیا جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران دارد و موافقت‌نامه تجارت آزاد فیمابین و کسب موقعیت ناظر در این اتحادیه، نشانه‌ای از اراده طرفین برای همکاری مؤثر و مولد در فعالیت‌های این نهاد مهم اقتصادی در این پهنه جغرافیایی می‌باشد. حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در عالی‌ترین نشست‌های اتحادیه اقتصادی اوراسیا نشان دهنده عزم و اراده ما در گسترش مناسبات تجاری و اقتصادی فیمابین با هر پنج عضو اتحادیه و اعضای ناظر است.

وی با اشاره به حضور ایران در نشست‌های سران و شورای بین دولتی (نشست نخست وزیران) اتحادیه اقتصادی اوراسیا حضور گفت: امسال وزارت صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران در همکاری با کمیسیون اقتصادی اوراسیا، دومین کمیته مشترک و همچنین دومین نشست کارگروه بررسی موانع فنی در تجارت (ذیل بند 10 ماده 4.7 موافقت‌نامه) را در تهران برگزار خواهند کرد و آخرین وضعیت اجرای موافقت‌نامه و چالش‌های موجود را بررسی خواهند کرد.

وی ابراز کرد: حدود سه ماه قبل نیز، ما اولین سالگرد اجرائی شدن موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ج.ا.ایران و کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا را با حضور سفرای محترم کشورهای عضو اتحادیه مستقر در تهران و دستگاه‌های ذیربط داخلی به میزبانی وزارت صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران برگزار کردیم. وی با بیان اینکه موافقت‌نامه مذکور مهمترین گام اجرائی ما طی سال گذشته در راستای تعمیق روابط اقتصادی متقابل بوده است گفت: این موافقت‌نامه فرصت‌های کم‌نظیری را برای اقتصادهای ملی و بستر مناسبی برای افزایش حجم مبادلات تجاری فراهم می‌آورد. چنانچه تاکنون نیز باعث افزایش حجم تجارت فیمابین شده است و این روند با رفع موانع موجود سرعت بیشتری خواهد گرفت.

وی با تاکید بر اینکه یکی از محورهای اصلی دیپلماسی اقتصادی ایران، توسعه مناسبات با کشورهای دوست، همسایه و کشورهای در حال توسعه است گفت: در این راستا همکاری‌های حمل و نقلی و فعال‌سازی کریدورهای ترانزیتی کالا و مسافر از جمله اولویت‌های مهم ما می‌باشد. همکاری در حوزه کریدورهای ترانزیتی و اقتصادی را برای تسهیل تجارت، تأمین امنیت زنجیره‌های تأمین و امنیت غذایی، افزایش همگرایی و کاهش فقر و شکاف اقتصادی ضروری می‌دانیم.

وی گفت: یکی از مهمترین ابزارهای فشار علیه بازیگرانی که سیاست مستقلی را در نظام بین‌المللی پیگیری می‌کنند، سازوکارهای مالی و بانکی و کنترل کانال‌های انتقال پول است. معتقدیم این اتحادیه به بلوغ کافی در خصوص ضرورت ایجاد یک سیستم مستقل مالی و بانکی رسیده و برای تأمین امنیت مالی خود باید ایده‌های موجود را به محصولات قابل عرضه تبدیل نماید. در این راستا پیشنهاد می‌کنیم بانک‌های مرکزی کشورهای عضو در قالب کمیته‌ای تخصصی، ضمن تحلیل روند توسعه ارزهای دیجیتال در سطح جهان، تجربیات خود را در خصوص راه‌اندازی ارزهای ملی دیجیتال (CBDC) با یکدیگر به اشتراک بگذارند و سازوکار درون‌گروهی برای تعامل در این زمینه ایجاد نمایند. همچنین مقتضی است اعضای سازمان برای معرفی مکانیسم جدید و کارآمدتر برای پیام‌رسان بین‌بانکی و جایگزین سوئیفت، با یکدیگر همکاری و هم‌افزایی داشته باشند.

وی عنوان کرد: از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، همکاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، راهبردی بلندمدت برای ایجاد منطقه‌ای قدرتمند، از طریق تقویت حاکمیت‌های ملی، تسهیل و توسعه تجارت، حمل و نقل، امنیت انرژی، توسعه فناوری‌های نوین، کشاورزی و گردشگری، ایجاد زیرساخت‌های مشترک مالی و بانکی، ارتباطات مردمی و سایر زمینه های مورد علاقه است. وی عنوان کرد: جمهوری اسلامی ایران این آمادگی را دارد تا از ظرفیت های ملی و داخلی خود در حوزه های مورد اشاره در سطح دو جانبه و در چارچوب اتحادیه اقتصادی اورآسیا استفاده نماید و طرح های خود را از طریق وزارت امور خارجه با اعضاء اتحادیه و کمیسیون مورد گفتگو قرار دهد. یقین دارم با تکیه بر اشتراکات فرهنگی و تاریخی و با بهره‌مندی از نعمت قرابت جغرافیایی می‌توانیم مدلی موفق از همگرایی منطقه‌ای را به تصویر بکشیم.

وزیر صمت تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران از پیشبرد روند ایجاد بازار مشترک نفت و فرآورده های نفتی، تسریع در اقدامات اولویت دار برای دیجیتال سازی حمل و نقل و کریدورهای ترانزیتی و نیز نهایی سازی موافقتنامه تجارت الکترونیک کالا در اتحادیه اقتصادی اوراسیا حمایت می کند. تحقق این اهداف ضمن ارتقای کارائی زنجیره تامین، کاهش هزینه های مبادلاتی و افزایش شفافیت و قابلیت پیش بینی تجارت، گامی موثر در جهت تقویت تاب آوری اقتصادی منطقه خواهد بود. وی در این پیام به ظرفیت های ایران پرداخت و گفت: ایران با برخورداری از ظرفیت های گسترده در حوزه انرژی، موقعیت راهبردی در اتصال کریدورهای بین المللی شمال-جنوب و شرق به غرب و توسعه زیرساخت های گمرکی و دیجیتالی، آمادگی دارد تجربیات، ظرفیت ها و توانمندی های خود را در چارچوب همکاریهای علمی مبتنی بر منافع متقابل در اختیار کشورهای عضو و ناظر اتحادیه اقتصادی اوراسیا قرار دهد. موفقیت این ابتکارات مستلزم ایجاد محیطی قابل پیش بینی و عاری از موانع غیر ضروری برای تجارت، حمل و نقل و همکارهای اقتصادی است تا تمامی اعضاء بتوانند به صورت برابر از منافع همگرائی منطقه‌ای بهره مند شوند.