سناریوی «قیمت بالای نفت برای مدت طولانی» پابرجاست

بازار فرآورده‌های نفتی حتی از بازار نفت خام نیز محدودتر شده؛ چراکه آسیب پالایشگاه‌های خاورمیانه و روسیه، قیمت بنزین و گازوئیل را با وجود کاهش تقاضای چین برای نفت خام، بالا برده است.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که قیمت بالای فرآورده‌های نفتی ممکن است تداوم پیدا کند؛ زیرا موجودی انبارها پایین بوده، ظرفیت پالایش محدود شده و تقاضا همچنان مقاوم باقی مانده است؛ در چنین شرایطی، دولت‌ها گزینه‌های چندانی برای کاهش تنش در بازار ندارند.

قیمت نفت به‌دنبال ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه روند صعودی پیدا کرده است. با وجود بحث‌های اخیر درباره شکل‌گیری مازاد عرضه، نشانه‌های بازار فیزیکی حکایت از تنگنا و سناریوی «قیمت بالای نفت برای مدت طولانی‌تر» دارد.

اوایل همین ماه، بسیاری از تحلیلگران هشدار دادند که ابرمازاد نفت در کمین جهان است؛ چراکه تردد از تنگه هرمز با توافق آتش‌بس میان آمریکا و ایران جهش‌وار افزایش یافته بود. این آتش‌بس چندان پایدار نبود و خیلی زود و برخلاف انتظار پیش‌بینی‌کنندگان نفتی از هم گسیخت. امروز تردد در هرمز بار دیگر فلج شده است و ایران و آمریکا تبادل آتش را تشدید کرده‌اند. در این میان، موجودی انبارهای نفت جهان همچون برف در حال آب شدن است.

آژانس بین‌المللی انرژی در جدیدترین گزارش ماهانه خود اعلام کرد که در ژوئن، عرضه جهانی نفت به لطف آتش‌بس، جهشی 4.1 میلیون بشکه‌ای در روز داشته است. با این حال، این نهاد تاکید کرده که حتی با این افزایش شدید، تولید جهانی نفت همچنان 9.4 میلیون بشکه در روز کمتر از دوران پیش از جنگ است. 

از سوی دیگر، ایالات متحده به دلیل برداشت‌های گسترده از زمان آغاز جنگ با ایران به سطح بحرانی در ذخیره‌سازی نفت خود نزدیک می‌شود. به گزارش وال‌استریت ژورنال در اوایل جولای، این برداشت‌ها موجودی انبارهای کاشینگ در اوکلاهاما را به سطح حداقلی رسانده است؛ یعنی برداشت بیشتر از این مخازن توصیه نمی‌شود، زیرا به تأسیسات ذخیره‌سازی آسیب خواهد زد. خبر نگران‌ کننده‌تر اینکه به نوشته همان گزارش، موجودی ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز رو به اتمام است و در پایین‌ترین سطح از سال 1983 قرار دارد.

«اندی لیپو» رئیس شرکت مشاوره «لیپو اویل» در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال اظهار کرد: بدترین نگرانی‌های بازار نفت در نیمه دوم امسال و وقتی به سطح حداقل عملیاتی برسیم، اتفاق بیفتد. تنها راه بازگشت تعادل به بازار، افزایش قیمت‌ها به میزانی است که تقاضا را از بین ببرد. وقتی قفسه خالی شود، دیگر جایی برای خرید وجود نخواهد داشت.

قیمت سوخت نیز همین کار را خواهد کرد، زیرا عرضه همچنان محدود است. وال استریت ژورنال گزارش داده که شکاف قیمت نفت خام و قیمت سوخت، از ابتدای ماه جولای افزایش یافته است.

دلیل این اختلاف ساده است. در مورد نفت خام، وقتی قیمت‌ پس از بسته شدن تنگه هرمز افزایش یافت، چین واردات زیاد آن را متوقف کرد. در واقع چین برای خود ذخایر نفتی قابل توجهی ایجاد کرده بود که از آن برای تحمل شوک عرضه استفاده می‌کرد. با این حال، هیچ ذخیره قابل مقایسه‌ای برای سوخت وجود نداشت؛ پالایشگاه‌ها در خاورمیانه و اوکراین از جنگ آسیب دیده‌اند.

در نتیجه حتی اگر قیمت نفت خام از سطح بالای فعلی خود اندکی پایین بیاید –که گاه پس از پست‌های دونالد ترامپ در شبکه‌های اجتماعی رخ می‌دهد– این کاهش، برخلاف آنچه رئیس‌جمهور آمریکا در فضای مجازی منتشر می‌کند به معنای افت فوری قیمت سوخت نخواهد بود.

یکی دیگر از پیچیدگی‌های بازارهای سوخت از سمت تقاضا ناشی می‌شود. اگرچه تقاضای سوخت تا حدودی کاهش یافته، اما همچنان مقاوم باقی مانده است. به دلیل وابستگی اقتصاد جهانی به سوخت‌ها، دولت‌ها تمایل دارند هر کاری که می‌توانند برای محافظت از مصرف‌کنندگان انجام دهند و این امر، کاهش تقاضا را چالش‌برانگیز می‌کند.